ನಿಸರ್ಗದ ಬೆಂಕಿಯ ಕೆನ್ನಾಲಗೆ: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಅರಳುವ ವಿಸ್ಮಯ ‘ಅಗ್ನಿಶಿಖೆ’

Pic:RFO Revanasiddaiah Hiremath

ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು: ಮಳೆಗಾಲದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ದಟ್ಟ ಹಸಿರು ಕಾನನಗಳು ಹಾಗೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಬೇಲಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವೊಂದು ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳ ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆಯ ನಡುವೆ, ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಅರಳುವ ‘ಗೌರಿ ಹೂವು’.

ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಗ್ಲೋರಿಯೋಸಾ ಸೂಪರ್ಬಾ (Gloriosa superba). ಬೆಂಕಿಯ ಕೆನ್ನಾಲಗೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಇದರ ದಳಗಳ ಆಕಾರದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ‘ಅಗ್ನಿಶಿಖೆ’ ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಫ್ಲೇಮ್ ಲಿಲಿ’ (Flame Lily) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಡಿನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಈ ಅಪರೂಪದ ವನ್ಯಪುಷ್ಪದ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವಲಯ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿ (ರೇಂಜ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಆಫೀಸರ್) ಆದ ರೇವಣಸಿದ್ದಯ್ಯ ಹಿರೇಮಠ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಈ ಸುಂದರ ಫೋಟೋವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಅಪೂರ್ವ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಲಾದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸುವ ನಿಸರ್ಗದ ಬೆಡಗು

ಈ ವನ್ಯಪುಷ್ಪದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕಾವ್ಯದಂತಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಬಳ್ಳಿಯ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗದಂತೆ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ತಲೆಬಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಹೂವು ಅರಳಲು ಹಣ್ಣಾದಂತೆ, ಅದರ ದಳಗಳು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂಬೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೊಳಪನ್ನು ಸೂಸುವ ಈ ದಳಗಳು, ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಗಾಢವಾದ ಕಿತ್ತಳೆ ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಕ್ತವರ್ಣದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳ ಈ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವು ಹಸಿರು ಕಾಡಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಜ್ವಾಲೆಯೊಂದು ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಜಗತ್ತು

ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಮಳೆಗೆ ಕಾಡಿನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಅರಳುವ ಈ ಹೂವು, ಮಲೆನಾಡಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆಭರಣದಂತೆ ಹೆಂಗಳೆಯರು ಈ ಹೂವನ್ನು ತಂದು ಗೌರಿ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೋಡುಗರ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ ಈ ಹೂವು ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವೋ, ಅಷ್ಟೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಈ ಸಸ್ಯದ ಬೇರು ಮತ್ತು ಗೆಡ್ಡೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇದನ್ನು ಮುಟ್ಟದಂತೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಕಾಡಿನಿಂದ ನಾಡಿನ ಔಷಧಾಲಯಕ್ಕೆ

ಕಾಡಿನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಅಗ್ನಿಶಿಖೆ ಕೇವಲ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ; ಇದು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳ ಮಹಾ ಗಣಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕೀಲುನೋವು ಹಾಗೂ ವಿಷನಿರೋಧಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಇದರ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಅಪರೂಪದ ಜಲವರ್ಣದ ಒರತೆಯಂತಿರುವ ವನ್ಯಪುಷ್ಪದ ಸಂತತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ.