ಶಿವಮೊಗ್ಗ: ತ್ಯಾವರೆಕೊಪ್ಪದ ಹುಲಿ-ಸಿಂಹ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದ್ದ ನಿಗೂಢ ಮೌನ ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದೆ. ತನ್ನ ಮರಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿದ್ದ ‘ಹಂಸಿಣಿ’ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣು ನೀರಾನೆ, ಕೊನೆಗೂ ಬಾರದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪಯಣಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಾವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ; ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒತ್ತಡದ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಮಾತೃತ್ವದ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆ:
ಹಂಸಿಣಿಯ ಬದುಕು ಅಕ್ಷರಶಃ ಒಂದು ಸಂಘರ್ಷದ ಕಥೆ. ಇದು ಅವಳ ಮೂರನೇ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಿಂದೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅವಳು ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ಗಂಡು ನೀರಾನೆಯ ದಾಳಿಗೆ ಮರಿ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಮರಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿತ್ತು. ತನ್ನ ಮರಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆಳವಾದ ನೋವು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೇ (Protective Instinct) ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು ಡಾ. ಸಮೀಕ್ಷಾ ಅವರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು ಎಂದು ವನ್ಯಜೀವಿ ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಒತ್ತಡದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ:
ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಹಂಸಿಣಿ ತೀವ್ರ ‘ಟ್ರೌಮಾ’ ಅಥವಾ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಳು. ಮನುಷ್ಯರ ಓಡಾಟ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಗದ್ದಲ ಅವಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹತಾಶೆಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವಳು ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಳು. ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಮರಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು ಅವಳ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿಯೂ ಅವಳನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ಮಲ್ಟಿ-ಆರ್ಗನ್ ಇನ್ಫೆಕ್ಷನ್ನಿಂದ ಹಂಸಿಣಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾಳೆ.
ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಪಾಠಗಳೇನು?
ಈ ದುರಂತವು ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದರ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದೇ ಈ ಎರಡು ಜೀವಗಳ ಬಲಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಹಂಸಿಣಿಯ ಚಾಪ್ಟರ್ ಕ್ಲೋಸ್ ಆಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸಫಾರಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದೆ.